Meme kanseri sonrası göğüs alındıktan hemen sonra, hasta ameliyat masasından kalkmadan, estetik yaptırılmasının sakıncaları ya da avantajları var mı? Estetik Plastik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Tuğrul Maral, alınan memenin yenilenmesi konusunda kadınların kafasını karıştıran sorulara açıklık getirdi:

* Kanser nedeniyle meme alındıktan sonra hemen meme estetiği yaptırmanın yararları neler?
Bu girişim hastayı psikolojik açıdan gerçekten çok rahatlatır. Hayatını tehdit eden bir hastalıkla baş etmeye çalışırken, bir de kadınlık kimliği tehdit altına girince, sorunu göğüslemek daha da güçleşiyor. Hemen meme estetiği sayesinde, bir çok kadın ameliyat sonrası sosyal hayata daha kolay dönebiliyor. Karşı cinsle olan seksüel ilişkisini daha kolay sürdürüyor.

* Psikolojik etkileri dışında avantajları var mı?
Hemen meme yapmanın, geç meme yapmaya göre, teknik olarak daha fazla avantajı vardır. Çünkü hemen meme estetiği yapılacaksa, memenin alınması sırasında sadece meme başı ve çevresi alınır ve meme derisi olduğu gibi korunur. Bu sayede daha iyi kozmetik sonuç alınabilir. Hemen meme estetiği ile ikinci bir ameliyat ve hastane masrafı olmaz. İkinci bir ameliyat stresi yaşanmaz. Ancak meme estetiği; kanser teşhisi konmuş, bir anda tüm hayatı alt üst olmuş bir kadın için bazen verilmesi zor bir karar olabilir. Ameliyat işlemi daha karmaşık hale geldiği için kanama, enfeksiyon gibi olası ameliyat risklerini de artırabilir.

* Ameliyat süresi ne kadar uzar, bu hasta için bir risk midir?
Kanser ameliyatının ardından protezle yeni meme yapılacaksa, operasyon en fazla yarım saat uzar. Kendi dokusuyla meme yapılırsa, iki üç saat arasına kadar ameliyat süresi uzayabilir. Ancak ayrı ayrı operasyon yapılmasına göre, çok daha kısa sürede hallolur. Toplamda zamandan epey bir kazanç sağlanmış olur.

* Bu operasyonu genel cerrahlar mı, plastik cerrahlar mı yapmalı?
Kanserli dokuyu genel cerrahlar çıkarmalı ancak memenin tekrar yapılması işlemini plastik cerrahlar üstlenmeli.

* Ameliyat sırasında genel cerrahın size ‘bu göğüse estetik yapılamaz’ deme hakkı var mıdır?
Çok nadiren de rastlansa böyle durumlar olabiliyor. Ameliyat sırasında kanser çok yayıldıysa, o zaman plastik cerrahi yapılmamasını önerebilir.

* Memenin yeniden yapılıp yapılmamasına ve ne şekilde yapılması gerektiğine genel cerrah mı, plastik cerrah mı karar vermeli? Yoksa bu karar hastanın mıdır?
Aslında herkes bir arada karar verebilir. Kanserin durumu incelenirse zaten teknik ortaya çıkar. Buna hasta onay veriyorsa, plastik cerrah yöntemi belirler.

* Kanserli memenin estetiği için yaş sınırı var mı?
Kişinin ciddi sağlık sorunları olmadıkça üst yaş sınırı yoktur ve 65 yaş üstü kadınlarda dahi yapılabilir. Yine de 50 yaş üstü kadınlarda meme estetiği için plastik cerrahiye refere edilme oranı, gençlere göre daha azalıyor.

* Hemen estetik, hastanın sonraki takibini etkiler mi?
Estetik yapılması, hastanın daha sonraki takibinde, hastalığın tekrarlaması durumunda; tanı koymayı geciktirmez ve sonraki tedaviyi etkilemez. Meme estetiği, onkolojik açıdan güvenilirdir.

* Hasta, ameliyatın ardından radyoterapiye girecekse meme estetiği nasıl yapılmalı?
O zaman hastanın kendi dokularıyla meme estetiği yapmak daha uygundur.

* Kanserin ardından alınan memenin estetiği ile eskisinden daha iyi göğüs elde etmek mümkün mü?
Burada ameliyatın sonucunu etkileyen en önemli faktör; kanserli memenin ne şekilde çıkartıldığıdır. Meme başı ve derisi korunup yalnızca içi boşaltılırsa, o zaman bizim yaptığımız, eski memenin aynısı oluyor. Ama meme başı ve deri geniş çıkartıldıysa, diğer memeye göre renk ve şekil farkı oluyor. Ama estetik sonuçları son derece güzeldir. Giysi içinde hiçbir şey belli olmaz.

* Kanserin ardından uyum sağlaması için sağlam göğse de estetik yapıyor musunuz?
Diğer göğüs çok sarkık ya da normalden büyükse, aynı anda diğer göğsü küçültmek ve dikleştirmek gerekebilir. Sonuçta bu da estetik amaçlı. Yeni meme yapıldıktan sonra, diğer meme de aynı sırada ameliyat edilerek, yeni yapılan memeyle uyumlu ve simetrik olmasına çalışılır.

Sabah – ESRA TÜZÜN

Göğüs küçültme hakkında amerikan doktorun videosu.

Meme Estetiği
Son yıllarda geliştirilmiş meme Küçültme ameliyat teknikleri ile meme başı çevresi ve meme başından aşağı meme altı çizgisine doğru dikey olarak uzanan minimum izi ile istenen büyüklük ve dolgunlukta, son derece dik ve diri meme görüntüsü kazandırmak mümkündür. Bu tür uygulamalarda çıkarılan meme dokusunun miktarına bağlı olmak koşulu ile ameliyat sonrası dönemde doğum yapıldığında anne sütünde bir miktar azalma olabilmesine rağmen büyük bir oranda emzirmek mümkün olabilmektedir. Ameliyatta uygulanan tekniğe bağlı olmaksızın açık tenli ve yara iyileşme fizyolojisi normal olan kişilerde kalan ameliyat izleri çok belirgin değildir. Ancak izlerin belirginliği yine de kişinin yaşına, genetik yapısına ve derinin yapısal özelliklerine göre değişebilir.

Meme Küçültme ve Meme Büyütme ameliyatı genel anestezi altında yapılır, ortalama süresi 3-4 saattir. Hastanede kalış süresi 1 gündür. Ameliyattan sonra kişiyi rahatsız edecek derecede ağrı olmaz. Hissedilen ağrı, ağrı kesici ilaçlar ile rahatlıkla kontrol altına alınabilir. Yapılan ameliyatın etkisinden dolayı memelerde şişlik ve hafif morarmalar olabilir. Ameliyattan 3 gün sonra duş alınabilir ve 5 gün sonra masa başı işler yapılabilir ve uçak yolculuğu sıkıntı yaratmaz. Memenin tam şeklini alması ve yara izlerinin azalması için en az 6 ay gerekir.

Estetik Plastik cerrahi ile meme kanserinin tedavisinin ne alakası var diye sorabilirsiniz…

Hemen cevap vereyim: Bir kadının ameliyat öncesinde sahip olduğu beden görüntüsünü arzulaması, kadınlığını en etkili biçimde ifade eden organına tekrar sahip olmak istemesi psikolojik olarak beklenen bir sonuçtur.

Göğsün alınmasının geride bırakacağı ruhsal hasarlar göz ardı edilemez. Meme kanserine yakalanan kişilerin psikolojik durumlarının hastalığın tedavisinde önemli olduğu da bilinen bir gerçektir. Bu sebeple tamamı veya bir kısmı alınan memenin yeniden normale yakın bir formda oluşturulabilmesi (rekonstrüksiyon) için birçok metot geliştirilmiştir.

Bu ameliyatlarla yeniden oluşturulacak memenin estetik görünümüne özen gösterilmelidir ki hasta kendini yeniden tam bir kadın olarak hissedebilsin.Çok eskiden, kanser nedeniyle memesi alınmış ve onkolojik tedavi görmüş kişilere söylenen “Sağlıklı kaldığınıza veya yaşadığınıza dua edin” cümlesinin yerine günümüzde plastik ve rekonstrüktif cerrahinin sağladığı modern imkanları kullandıktan sonra “Yeni memenizle daha dikkatli, duygusal, dengeli ve biraz da sağlıklı bir egoizmle yaşayın” demenin doğru olduğuna inanıyorum.
Meme kanseri ile ilgili veriler günümüzden binlerce yıl öncesine dayanıyor.

Pergamonlu Galen, melankolik kadınların neşeli kadınlara oranla meme kanserine yakalanma ihtimalinin daha fazla olduğunu düşünüyordu. Günümüzde yapılan psikosomatik araştırmalar ise meme kanserinin kişilikle de direkt bağlantılı olduğunu ispatlamıştır.

Uyumsuz olanlar hasta adayı
Meme kanserine yakalanan kişileri kanımca direkt “hasta” olarak tanımlamak ve onlara iyileşmesi mümkün olmayan bir hastalığa yakalanmış gözü ile bakmak çok yanlıştır.

Bir gün evveline kadar sağlıklı görünen, hiçbir organik bozukluğu olmayan bir kişinin ertesi gün banyo yaparken göğsünde bir kitlenin olduğunun farkına varması ve yapılan muayenelerden sonra tümör varlığının tespit edilmesi, o kişinin o anda hemen hasta olduğu anlamına gelmez. Ama kesin olan durum, o kişinin o zamana kadarki duygusal yaşamında mevcut uyumsuzlukları düzeltmediği sürece hastalanmaya aday olduğudur.

Vücutta bir tümörün oluşmasını basitçe düşünecek olursak, bunun insanın kendi vücudundaki dokuların agresif bir gelişme göstererek çoğalması, yani vücudun agresif bir davranış örneği olarak görebiliriz. Psikosomatik uzmanları kansere yakalanmış kişilerin psikolojik yapısına baktıklarında bunların genellikle agresyon, kin ve öfkeyi yaşamaya müsaade etmeyen, çok iyi huylu olarak tanınan, kimseye zarar vermeyen, hep iyi olmaya çalışan kişiler olduklarını gözlemişlerdir.

Bilindiği gibi bütün tip literatüründe sadece kanser için kötü huylu hastalık (malign) tanımı yapılmaktadır. Diğer birçok hastalıkta, bunlardan bazıları öldürücü olmasına rağmen, bu tanımlama kullanılmamaktadır.

Bu da, “Acaba bu ‘kötü huy’ insanın içindeki yaşamadığı veya yaşanmasına müsaade etmediği duygularla alakalı olabilir mi?” sorusunu hemen akla getiriyor.

Hekimler tedavi için bir araya gelmeli
Meme kanseri tespit edilen kişilerin “Niye ben?” sorusunun cevabını kendi duygu alemlerinde de aramaya başladıkları anda, tedavi görüp hasta olmaktan kurtulmak için ilk ve en önemli adımı atacaklarından eminim.

Meme kanseri cerrahisinde modern düşünce tarzı, kanserli meme dokusunun tam olarak ortadan kaldırılmasının yanı sıra memenin estetik ve psikolojik fonksiyonlarının daha sonrası için göz ardı edilmeden korunmasıdır ki bu meme koruyucu yöntem diye adlandırılmıştır. Avrupa’da tüm meme hastalıklarıyla ilgilenen senoloji adlı bir bilim dalı kurulmuş ve bu konuyla ilgilenen hekimler kendi ülkelerinde ve Avrupa’da bir dernek altında toplanmıştır. Burada amaç meme hastalığı olan kadınların her türlü probleminin o konuyla ilgilenen uzmanlar tarafından optimal olarak halledilmesidir.

Günümüzün modern meme kanseri tedavisindeki konsept bu hastalığa yakalananların cerrahi, onkolojik, psikolojik ve rekonstrüktif açıdan baştan planlanarak tedavi edilmesidir ki, bu da ancak bu değişik alanlarda uzmanlaşmış hekimlerin bir araya gelmesiyle olur. Sadece cerrahi ve onkolojik metotların meme kanserinin tedavisinde yeterli olmadığı, bu hastalığın tedavisinde psikoloğun görevinin de en az diğer uzmanlar kadar hatta bazı vakalarda daha da fazla önemli olduğu bilinen gerçektir.

Her ne kadar “Estetik cerrahi bıçakla yapılan psikoterapidir” prensibine karşıysam da, meme kanseri sonrası memenin yeniden estetik görünümünün tamamlanmasına da “En yararlı psikoterapidir” diyebilirim.

Milliyet – dr-eren@dr-eren.de